cicha

Sprzątam.

Pochłonęło mnie porządkowanie, jakbym – czyszcząc świat wokół – oczyszczała własny umysł. Z ulgą i pasją wyrzucam niepotrzebne rzeczy, kuchenne przybory, zniszczone garnki, zardzewiałe blachy, stare słoiki, brzydkie szklanki i nieużywane miski. Szoruję, przestawiam, układam. Przy okazji unowocześniam i odświeżam. Wraca poczucie sprawczości i kontroli nad przestrzenią. Wraca cudowna schludność i radość z czystości.

Pomalowałam meble w ogrodzie i drzwi wejściowe. Teraz kolej na balustradę. Dobrze jest czuć, że potrafi się coś zrobić, coś naprawić, a nawet – coś zbudować. Choćby niewielką altankę w ogródku.

Lęk wraca do mnie wieczorem, gdy już ciemno i cicho. Dzieci śpią. Dom śpi. Nie umiem wtedy nazwać tego, co się dzieje. Czuję znużenie sobą, dniem, codziennością. Zmęczenie odbiera mi jasność umysłu. Nie chcę pamiętać, planować, myśleć, słuchać ani mówić. Nie mam siły bronić się przed mrokiem. Depresja znów, po raz kolejny wygrywa.

Jak to jest żyć z lękiem czającym się w zakamarkach umysłu? Czasem wydaje mi się, że trzymam mój strach na wodzy, że nad nim panuję, że znam go dobrze, że mogę z nim żyć. Za dnia jest jasno. I zawsze tyle spraw, tyle drobiazgów, w których można się ukryć, schować jak pod wielkim, ciepłym kocem. Lubię dni wypełnione po brzegi zwyczajnością. Dni proste, bez pośpiechu, spędzane w dużym domu z książkami.

Niewiele się dzieje w tej mojej codzienności, a przecież tak dużo. Przecież tworzą się jakieś nowe światy, osobowości, coś powstaje, coś gdzieś zmierza. Poranki z zapachem śniadania i zielonej herbaty, z głosami dzieci, z ich entuzjazmem. Moja modlitwa nie do końca świadoma. Spojrzenia w lustro. Krzątanina. Zaplatanie warkoczy. Samochód do mechanika. Przy okazji spacer i plac zabaw. I lody. Obowiązkowo lody w słodkich waflach. Zakupy. Szczepienie przedostatnie w życiu Łucji. Obiad. Sprzątanie. Pranie. Książka. Rozmowa o karze śmierci i moralnych dylematach. Romantyczny, smutny film o miłości. Łzy niby nad bohaterami, a przecież tak naprawdę nad samą sobą.

Aż nadchodzi wieczór, a w pustej sypialni rozlewa się lęk jak czerwone wino.

Tuż przed czterdziestką do człowieka dociera, że czas nie jest już naszym sprzymierzeńcem.

Pamiętam, jak drażniły mnie jako dziecko stwierdzenia mojej mamy, ciotek, pociotek i ich koleżanek i przyjaciółek, że „ten czas szybko leci” albo „ale te dzieci urosły!” Zostawało wtedy we mnie jakieś poczucie winy, jakbym stała nie po tej stronie czasu, po której były one – dorosłe, dojrzałe kobiety-matki. Miałam wrażenie, że czas i ja to para dobrych przyjaciół, sprzymierzeńców w jakimś bliżej nieokreślonym zadaniu, w misji rodem z amerykańskich filmów akcji. Zakorzeniał się we mnie wstyd, że jestem „taka młoda”, że „przede mną całe życie”, że „potencjał do wykorzystania”…

Wracam do tych wspomnień, ilekroć sama palnę coś w stylu „starość nie radość” albo usłyszę z ust dawno niewidzianych osób achy i ochy nad moimi dziećmi i ich wzrostem. Kiedy stałam się tą dojrzałą, dorosłą kobietą? Kiedy przeszłam na drugą stronę czasu? Kiedy, do licha, przeleciała mi młodość?!

Tuż przed czterdziestką poczułam z całą świadomością, że czas nie tylko leci, ale goni jak szalony, jak idiota bez rozumu, bez chwili wytchnienia. Srebrne włosy, pierwsze zmarszczki, waga, która za nic w świecie nie chce spaść, coraz gorsza kondycja, problemy ze zdrowiem… Naprawdę, to już tak szybko? Ta starość? Naprawdę mam już za sobą tę lepszą część życia, a teraz będzie tylko gorzej?

Nie chcę w to uwierzyć. Odkopuję w sobie dziewczynkę, którą byłam kiedyś, dawno, w innym chyba życiu. Podchodzę do niej powoli jak do dzikiego, wylęknionego zwierzątka. Oswajam. Poznaję. Zachwycam się nią, sobą-dzieckiem. Pytam, czego potrzebuje, a ona zawsze odpowiada: miłości, czułości, uwagi. A więc przytulam w myślach, w sercu siebie – dziewczynkę i wychodzę na dwór. Puszczam latawiec, kąpię się w rzece w ubraniu albo w t-shircie i majtkach, zrywam kwiaty, kupuję sobie ładne rzeczy, jeżdżę na wycieczki na koniec świata, czyli nad Liwiec, jem chipsy (ale nie za często) i naleśniki z czekoladą, sprzątam wtedy, gdy mi się chce, patrzę w niebo, na chmury, wygłupiam się i tańczę. Wtedy dociera do mnie, że czas wcale nie jest moim wrogiem. Nigdy nim nie był. Jest czułym opiekunem, dobrym nauczycielem, który pozwala zrozumieć.

Lubię taką rzeźbę, która przedstawia Chronosa. Posąg stoi w Zamku Królewskim, w Sali Rycerskiej. Chronos to silny mężczyzna, duży – właściwie starzec z długą brodą i łysiną,  przepasany tylko szeroką wstęgą materiału. Z pochyloną głową dźwiga na barkach ogromny ciężar – niebieską kulę. Mięśnie ma napięte do granic wytrzymałości, nogi mocno i twardo stoją na ziemi. Jak długo niesie już ten bagaż? Patrzę na ten posąg i zawsze wypełnia mnie współczucie dla mężczyzny tak bardzo obarczonego absurdalnym ciężarem. Żal mi go. Do oczu napływają łzy. Wiem, że Chronos to dawny, trochę zapomniany grecki bóg czasu. Przez niektórych uważany za stwórcę wszechrzeczy. Czasem Grecy nazywali go Ojcem Czasem, bo podobno wszystko widział, ujawniał i wyrównywał. Nic nie mogło być dla niego zakryte. Prędzej lub później dobry, mądry i sprawiedliwy czas dawał każdemu to, na co zasługiwał.

Lubię myśleć, że kula, którą niesie Chronos Monaldiego, to nie jest wcale metafora ludzkiego świata tylko symbol doświadczeń i wiedzy każdego człowieka. I że to każdy z nas ostatecznie będzie kiedyś takim starcem, mądrym i dobrym, który – przygarbiony z powodu ciężaru własnego jestestwa – będzie stał twardo na własnych nogach. Uparty i bezbronny jak dziecko. Aż do końca.

Dopiero niedawno, od kilku lat ośmieliłam się nazywać Boga – Tatą i poczuć się bezpiecznie pod Jego opieką. Bóg był zawsze dla mnie istotą nieosiągalną, dumną i odległą, przerażająco wszechmocną. Karzącą surowo za najdrobniejsze przewinienia. Był Kimś, kto rządzi. Kimś, kogo należy się bać.

Strach ten wynikał przede wszystkim z mojej własnej duchowej niedojrzałości, którą utrzymywały nieumiejętnie prowadzone lekcje religii w kolejnych szkołach. Lekcje te, oparte głównie na typowo scholarycznej nauce prawd wiary prowadzonej przez antypatycznych katechetów, skutecznie zniechęcały do pogłębiania własnego życia religijnego. Nic dziwnego więc, że jako młoda, nastoletnia osoba nie potrafiłam zobaczyć w Bogu ojca, który jest troskliwym opiekunem i kochającym tatą.

Jeśli dołączy się do tego pustkę duchową rodzinnego domu, religię praktykowaną od czasu do czasu w obrzędach prowincjonalnego kościoła parafialnego, a także paraliżujący lęk przed własnym ojcem, nieprzewidywalnym i surowym – oczywiste będzie, że żaden inny obraz Boga nie mógł powstać w moim umyśle. Te zranienia, smutne, będące źródłem dogłębnego bólu egzystencjalnego i psychicznego – a w konsekwencji także fizycznej słabości ciała – paradoksalnie stały się początkiem szukania innego Boga. Szukania Dobrego Ojca.

Moje poszukiwania trwały wiele, wiele lat i trwają nadal. Powolutku, krok po kroczku, poznawałam Boga pełnego troski, miłości i łagodności, w którym znajdowałam pociechę i ukojenie. Krok po kroczku, poprzez ludzi, których spotykałam, wydarzenia, które przeżywałam, lektury, które czytałam, choroby i nieszczęścia, które stały się moim udziałem – zbliżałam się do otwartych, ciepłych i kochających ramion Boga- Taty.

Pewnie byłoby łatwiej i szybciej i o wiele prościej, gdyby moje dzieciństwo naznaczone było obecnością dobrego ojca i poczuciem bezpieczeństwa płynącym z jego siły. Może byłabym bardziej otwarta. Miałabym naturalną zdolność do kochania i przebaczania. Nie stało się tak jednak i dzisiaj już nikogo nie winię. Moja droga do Boga-Ojca była zawiła, trudna i okrężna, ale przecież mimo to – w ostatecznym rachunku mogę powiedzieć, że była dobra i że nadal prowadzi mnie do najlepszego Taty pod słońcem.

Przyglądam się czasem mojej rodzinie, mężowi, który jest wspaniałym i dobrym ojcem dla naszych córek i dziękuję wtedy Bogu z całego serca. Naprawdę, mam za co.

Dni mijają leniwie. Zlewają się ze sobą, tworząc mieszaninę jednorodną. Trudno na pierwszy rzut oka oddzielić je od siebie. Żyjemy jakby w zwolnionym tempie. Mamy czas. Poniekąd to efekt wszędobylskiej pandemii. Poniekąd zasługa edukacji domowej i zbliżającego się lata.

Właściwie niczego nam nie brakuje, a mimo to rano trudno wstać z łóżka. Smutek i strach oplata mnie jak gęsta, lepka pajęczyna. Każdy ruch, każde działanie to jak praca w kamieniołomie. Praktykowanie wdzięczności – jak zadanie na szóstkę.

„I nawet jak jest dobrze, to jest ciężko” – powiedział wczoraj Piotr. Było późno i padał deszcz. Jak ogromne łzy.